„Opinie i Rekomendacje” nr 1 na temat wstępnej wersji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-13 z 25 maja 2006 r.

„POLSKA BARDZIEJ INNOWACYJNA?”

POLSKA BARDZIEJ INNOWACYJNA?

Od pięciu miesięcy trwają konsultacje społeczne nad wykorzystaniem środków unijnych na lata 2007-13. Jednym z tego typu dokumentów jest Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka.

W ramach tworzenia Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia 2007-13, pod kierownictwem Ministerstwa Rozwoju Regionalnego opracowany został projekt Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG), który docenia kluczową rolę innowacji w procesach wzrostu gospodarczego i tworzeniu miejsc pracy. Na podstawie Programu, UE będzie wypłacała Polsce fundusze w ciągu następnych 7 lat. Na PO IG planuje się przeznaczyć 11,7% ogółu tych środków. Będzie to 8,2 mld euro (33 mld zł, z czego 5 mld zł stanowią pieniądze polskich podatników).

Ponieważ innowacje odgrywają współcześnie kluczową rolę w rozwoju społeczno-gospodarczym, a polska gospodarka pod względem innowacyjności zajmuje jedno z ostatnich miejsc w UE, sprawą niezwykle istotną będzie efektywność spożytkowane środków pochodzących z Brukseli po to, by możliwie w jak największym stopniu przyczyniły się one do rozwoju kraju.

Instytut Wiedzy i Innowacji dokonuje analizy Programu w formie przedstawienia jego słabych i mocnych stron, szans i zagrożeń.

ze szczególnym wskazaniem jej podstawowych problemów. Plusem są również dobrze postawione, w dużej mierze, cele i wytyczone priorytety. Jako cel główny Programu określony został rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa, a cele szczegółowe to:

  • zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw,
  • wzrost konkurencyjności polskiej nauki,
  • zwiększenie roli nauki w rozwoju gospodarczym,
  • zwiększenie udziału innowacyjnych produktów polskiej gospodarki w rynku międzynarodowym,
  • tworzenie trwałych i lepszych miejsc pracy.

Słusznie dostrzeżono wagę nauki w podnoszeniu innowacyjności kraju czy rolę umiędzynaradawiania gospodarki w podnoszeniu konkurencyjności przedsiębiorstw. Wszystkie priorytety PO IG, a mianowicie: badania i rozwój nowoczesnych technologii, infrastruktura sfery B+R, kapitał dla innowacji, inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia, dyfuzja innowacji, polska gospodarka na rynku międzynarodowym, informatyzacja administracji na rzecz przedsiębiorstw, pomoc techniczna, mają na celu wspieranie szeroko rozumianej innowacyjności.

Mocne strony muszą jednak ustąpić miejsca słabym punktom Programu, do których należy zaliczyć naszym zdaniem:

  • niewystarczające umocowanie PO IG w teorii ekonomii oraz
  • nie wykorzystanie najlepszych doświadczeń różnych państw w zakresie polityki innowacyjnej na świecie.

Nie wskazano również rozwiązań wielu zdiagnozowanych w PO iG ? problemów. Program, mimo że nawiązuje do koncepcji gospodarki opartej na wiedzy, nie wynika z żadnej strategii jej budowania w Polsce.

Szanse, jakie daje PO IG w celu podniesienia innowacyjności polskiej gospodarki wiążą się z jego siedmioletnią perspektywą, a do realizacji będzie nas zobowiązywało członkostwo w Unii Europejskiej, co skutkuje uniezależnieniem Programu od częstych zmian politycznych w naszym kraju. Program i jego implementacja stwarzają szanse na korzyści zarówno dla przedsiębiorstw, administracji, jak i naukowców i całego społeczeństwa przyczyniając się do konkurencyjnego rozwoju gospodarczego.

Szansom i możliwościom kreowania innowacyjnej gospodarki w Polsce towarzyszą także zagrożenia. Polityka innowacyjna realizowana w myśl PO IG będzie, przynajmniej w części, pełniła funkcje redystrybucyjne: podtrzymywała schyłkowe i słabo wydajne gałęzie nauki kosztem wspierania dziedzin priorytetowych i najlepiej rozwiniętych. Ponadto sukces Programu zależy od woli politycznej związanej z realizacją polityki innowacyjnej, z uświadomieniem sobie roli i znaczenia innowacyjności we wzroście gospodarczym przy uwzględnieniu uwarunkowań systemu społeczno-gospodarczego naszego kraju oraz przeprowadzenia reform strukturalnych. Same środki unijne, bez wsparcia ich ze strony reform strukturalnych, nie przyniosą oczekiwanych efektów.

Na podstawie analizy SWOT Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Instytut Wiedzy i Innowacji stwierdza, że projekt Programu jest dobry, ale wymaga dopracowania, ponieważ w obecnym kształcie nie gwarantuje osiągnięcia wyznaczonych celów. Mimo ambitnie postawionych celów, nie zostaną one osiągnięte. Sam podział funduszy nie przyczyni się w znaczący sposób, do przyspieszenia wzrostu gospodarczego.